Aardwarmtepomp, bodemwarmtepomp of grondwarmtepomp?

23 oktober 2023 Leestijd: 4 minuten

Een warmtepomp die warmte uit de bodem haalt, wordt op verschillende manieren genoemd. Je komt onder andere de termen aardwarmtepomp, bodemwarmtepomp, grondwarmtepomp, grondgebonden warmtepomp en bodemgebonden warmtepomp tegen.

Maar betekenen deze termen allemaal hetzelfde? En wat is precies het verschil tussen bodemwarmte, aardwarmte en geothermie?

In de praktijk worden verschillende benamingen door elkaar gebruikt, terwijl er technisch wel degelijk verschillen bestaan tussen bodemenergie en echte aardwarmte. Op deze pagina leggen we de belangrijkste termen helder uit.

In het kort

Voor een woning worden aardwarmtepomp, bodemwarmtepomp en grondwarmtepomp meestal gebruikt voor een warmtepomp die warmte uit de bodem haalt. De term aardwarmte heeft technisch gezien echter een bredere en andere betekenis: bij aardwarmte of geothermie gaat het om warmte uit veel diepere aardlagen.

Aardwarmtepomp: de algemene benaming

Een aardwarmtepomp is een warmtepomp die gebruikmaakt van warmte uit de ondergrond. In de praktijk wordt deze term veel gebruikt voor een grondgebonden warmtepomp voor woningen.

De warmtebron bevindt zich in de bodem en kan bijvoorbeeld bestaan uit een gesloten bodemlus of een open bodembron. De warmtepomp gebruikt de warmte uit deze bron om een woning te verwarmen en kan in veel situaties ook voor koeling worden gebruikt.

De term aardwarmtepomp is vooral bekend bij consumenten en wordt daarom veel gebruikt in zoekopdrachten en productinformatie.

Belangrijk: de aardwarmtepomp die je bij een woning tegenkomt, moet je niet verwarren met een installatie voor diepe aardwarmte of geothermie. Dat zijn technisch verschillende toepassingen.

Bodemwarmtepomp: warmte uit de bodem

Een bodemwarmtepomp is een warmtepomp waarbij de bodem als warmtebron wordt gebruikt.

De term verwijst vooral naar de manier waarop de warmte wordt gewonnen: uit de bodem in plaats van bijvoorbeeld uit de buitenlucht.

Bij een bodemwarmtepomp kan gebruik worden gemaakt van een gesloten bodemlus of een open bronsysteem. Bij een gesloten systeem circuleert een vloeistof door leidingen in de bodem. Bij een open systeem wordt grondwater gebruikt als bron.

Voor woningen wordt de term bodemwarmtepomp vaak gebruikt als synoniem voor aardwarmtepomp of grondwarmtepomp.

Grondwarmtepomp: een andere naam voor een bodemwarmtepomp

Een grondwarmtepomp is in de praktijk vrijwel dezelfde benaming als een bodemwarmtepomp.

De naam benadrukt dat de warmtepomp warmte uit de grond haalt. Je ziet daarom zowel grondwarmtepomp als bodemwarmtepomp terug in informatie van installateurs, fabrikanten en consumenten.

Er is bij een woning meestal geen sprake van een ander type warmtepomp wanneer iemand over een grondwarmtepomp spreekt. Het gaat om een grondgebonden systeem waarbij de bodem als warmtebron wordt gebruikt.

Grondgebonden warmtepomp: de technische verzamelnaam

De term grondgebonden warmtepomp beschrijft vooral het type warmtebron.

Een grondgebonden warmtepomp gebruikt de bodem als bron voor warmte. Daaronder vallen verschillende systemen, waaronder warmtepompen met een gesloten bodemlus en systemen met een open bodembron.

De term is daarom iets breder dan alleen de namen aardwarmtepomp en grondwarmtepomp. Het belangrijkste kenmerk is dat de warmtepomp grondgebonden is en dus niet afhankelijk is van de buitenlucht als primaire warmtebron.

Bodemgebonden warmtepomp

Ook de term bodemgebonden warmtepomp kom je regelmatig tegen.

De betekenis is vergelijkbaar met grondgebonden warmtepomp: de warmtepomp is gekoppeld aan een warmtebron in de bodem.

In consumenteninformatie worden bodemgebonden warmtepomp, grondgebonden warmtepomp, bodemwarmtepomp en grondwarmtepomp daarom vaak door elkaar gebruikt.

Aardwarmtepomp, grondwarmtepomp of bodemwarmtepomp: wat is het verschil?

Zijn aardwarmtepomp, bodemwarmtepomp en grondwarmtepomp hetzelfde?

Voor een woning meestal wel.

Wanneer iemand zoekt naar een aardwarmtepomp, bodemwarmtepomp of grondwarmtepomp, wordt meestal hetzelfde soort installatie bedoeld: een warmtepomp die warmte uit de bodem haalt.

Het verschil zit voornamelijk in de benaming en context, niet in de warmtepomp zelf.

TermBetekenis in de praktijk
AardwarmtepompVeelgebruikte consumententerm voor een warmtepomp die warmte uit de bodem haalt
BodemwarmtepompWarmtepomp die de bodem als warmtebron gebruikt
GrondwarmtepompAndere veelgebruikte benaming voor een bodemwarmtepomp
Grondgebonden warmtepompVerzamelnaam voor warmtepompen die de bodem als warmtebron gebruiken
Bodemgebonden warmtepompBenaming voor een warmtepomp die gebruikmaakt van een bodembron

De termen worden in de praktijk regelmatig als synoniemen gebruikt. Voor de exacte technische uitvoering is het belangrijker om te kijken naar het bronsysteem: een open of gesloten bodemenergiesysteem.

Aardwarmte, bodemwarmte en geothermie: daar zit wél verschil in

De grootste verwarring ontstaat bij de termen aardwarmte, bodemwarmte en geothermie.

Hoewel deze woorden op elkaar lijken, hebben ze technisch niet dezelfde betekenis.

Wat is bodemwarmte?

Bodemwarmte is warmte die in de ondiepe bodem aanwezig is. Deze warmte kan worden benut door een warmtepomp.

Bij een woning wordt deze warmte bijvoorbeeld via een verticale bodemlus of een horizontale bodemcollector aan de bodem onttrokken.

Dit wordt gerekend tot ondiepe bodemenergie. RVO hanteert hiervoor een grens van ongeveer 500 meter diepte.

Wat is aardwarmte?

Aardwarmte heeft technisch een andere betekenis. Hiermee wordt warmte bedoeld die afkomstig is uit diepere aardlagen.

In Nederland wordt aardwarmte doorgaans geassocieerd met winning op grotere diepte. RVO maakt daarbij onderscheid tussen bodemenergie tot 500 meter en aardwarmte/geothermie vanaf circa 500 meter diepte.

Bij diepe aardwarmte wordt warm water uit diepe aardlagen omhooggepompt. Dit wordt vooral toegepast voor grotere warmtevoorzieningen, bijvoorbeeld voor warmtenetten en de glastuinbouw.

Wat is geothermie?

Geothermie is de technische term die vaak wordt gebruikt voor het winnen en benutten van aardwarmte uit diepe aardlagen.

Een geothermisch systeem is daarom iets anders dan de bodemlus van een particuliere bodemwarmtepomp.

Bij geothermie wordt de warmte uit veel grotere diepte gewonnen. De temperatuur van het gewonnen water is daardoor veel hoger dan de temperatuur van de ondiepe bodem.

Waarom worden deze termen dan toch door elkaar gebruikt?

Vooral in consumentencommunicatie worden de termen aardwarmtepomp, aardwarmte, bodemwarmtepomp en bodemwarmte regelmatig door elkaar gebruikt.

Dat is begrijpelijk, omdat al deze technieken gebruikmaken van warmte uit de ondergrond. Technisch gezien is het onderscheid echter belangrijk:

Bodemwarmte → ondiepe bodem → warmtepomp

Aardwarmte/geothermie → diepe aardlagen → directe benutting van geothermische warmte

Een aardwarmtepomp voor een woning is dus niet hetzelfde als een geothermische installatie.

Is een geothermische warmtepomp hetzelfde als een aardwarmtepomp?

Niet per definitie.

De term geothermische warmtepomp wordt soms gebruikt voor een warmtepomp die warmte uit de bodem gebruikt. In consumenteninformatie kan hiermee dus een grondgebonden warmtepomp worden bedoeld.

Technisch is geothermie echter de winning van aardwarmte uit diepere aardlagen. Daarbij is een warmtepomp niet altijd nodig om de warmte bruikbaar te maken.

Daarom is het verstandig om bij de term geothermische warmtepomp altijd naar de daadwerkelijke warmtebron en diepte van het systeem te kijken.

Welke termen kom je tegen bij een woning?

Wanneer je informatie zoekt over een warmtepomp voor een woning, kun je onder andere deze termen tegenkomen:

  • aardwarmtepomp
  • bodemwarmtepomp
  • grondwarmtepomp
  • grondgebonden warmtepomp
  • bodemgebonden warmtepomp
  • grondgebonden warmtepompsysteem
  • bodemenergiesysteem
  • gesloten bodemenergiesysteem
  • open bodemenergiesysteem
  • brine-water warmtepomp
  • water-water warmtepomp

Niet al deze termen betekenen exact hetzelfde. Sommige beschrijven de warmtepomp, andere de warmtebron en weer andere het bronsysteem.

Een brine-water warmtepomp gebruikt bijvoorbeeld een gesloten bodemlus met een vloeistof als warmteoverdrachtsmedium. Een water-water warmtepomp kan gebruikmaken van een open bodembron. RVO onderscheidt deze open en gesloten bodemenergiesystemen eveneens als verschillende uitvoeringsvormen.


Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Dit veld is verplicht.
Dit veld is verplicht.
Dit is geen geldig e-mailadres of er is niks ingevuld.

Warmtepompbron offerte aanvragen
Gratis een offerte in jouw mailbox?

Ben jij klaar om jouw woning duurzaam te verwarmen? Vraag dan vrijblijvend een offerte aan en krijg direct goed inzicht in de kosten!

  • Gratis en op maat door echte specialisten
  • Snel en vrijblijvend een offerte in jouw regio
  • Ontvang een scherp geprijste offerte
Offerte aanvragen
Onze laatste nieuws & blogs
warmtepomp thuisbatterij scaled e1787755885739
Warmtepomp met zonnepanelen en thuisbatterij: slim combineren?

Een warmtepomp gebruikt elektriciteit om je woning te verwarmen. Heb je daarnaast zonnepanelen, dan kun...

Lees verder
warmtepomp ombouwen
Een hybride warmtepomp ombouwen naar een volledig elektrische warmtepomp

Heb je al een hybride warmtepomp en wil je volledig van het gas af? In...

Lees verder
Aanstuurbare warmtepompen: hoe slimme sturing het elektriciteitsnet ontlast
Aanstuurbare warmtepompen: hoe slimme sturing het elektriciteitsnet ontlast

Het Nederlandse elektriciteitsnet staat onder druk. Steeds meer apparaten, warmtepompen en elektrische voertuigen zorgen voor...

Lees verder
warmtepomp 1
Waar de warmtepomp plaatsen

Waar plaats je de warmtepomp? Waar je de warmtepomp moet plaatsen is een belangrijke bijkomende...

Lees verder
Luchtwarmtepomp of ventilatiewarmtepomp heeft lucht-lucht of lucht-water als warmtebron
Verschil luchtwarmtepomp en aardwarmtepomp

Een luchtwarmtepomp en een aardwarmtepomp gebruiken allebei warmte uit de omgeving om je woning te...

Lees verder
Warmtepomp
Wat gebeurt er met warmtepompen als de salderingsregeling verdwijnt in 2027?

Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling voor zonnepanelen. Maar wat betekent dat voor jouw...

Lees verder
ventilatiewarmtepomp toepassen e1651252207532
Thuisbatterij en warmtepomp: werkt dat samen, wat kost het en wanneer loont het?

Overweeg je een accu in huis om je warmtepomp slimmer en voordeliger te laten draaien?...

Lees verder
airco warmtepomp
Airco warmtepomp: energiezuinig verwarmen én koelen in huis

Overweeg jij een duurzamere en comfortabele manier om je woning te verwarmen én te koelen?...

Lees verder